Welke houtlijm – D3 of D4?
Inhoud
Dit heeft u nodig
Projectsjabloon „Hout verlijmen“Kort antwoord: Voor meubels, interieurbouw en alles wat hooguit tijdelijk vochtig wordt, volstaat een D3-witte lijm op PVAc-basis – die is voordeliger, schoner te verwerken en droogt transparant op. Zodra bouwdelen permanent aan weer en wind of voortdurend vocht zijn blootgesteld – ramen, voordeuren, dakspanten, constructiehout – hebt u een D4-PU-lijm nodig. Die lijmt bovendien op vochtig hout en overbrugt door licht opschuimen ook spleten. Het prijsverschil is gering, het verschil in vochtbestendigheid niet.
Wat D3 en D4 eigenlijk betekenen
D3 en D4 zijn belastingsklassen volgens DIN EN 204. Ze beschrijven niet de lijmkracht in droge toestand, maar de waterbestendigheid van de lijmnaad. Beide klassen houden probleemloos in een droge binnenruimte – ze verschillen pas als water in het spel komt.
- D3 – Binnenruimte met regelmatige kortstondige inwerking van stromend of condenserend water en hoge luchtvochtigheid. Buiten alleen met weersbescherming, dus onder lak, lazuur of dak.
- D4 – Binnenruimte met regelmatige, langer durende waterinwerking en buitenruimte met weersbelasting. Dit is de klasse die in de raam- en deurenbouw wordt geëist.
Belangrijk: De klasse zegt niets over de chemische basis. In de praktijk zijn D3-lijmen meestal PVAc-witte lijmen op waterbasis, D4-lijmen meestal vochtuithardende polyurethaanlijmen (PU). Precies hieruit volgen de verschillen in verwerking.
De twee kandidaten direct vergeleken
Soudal Pro 30D – D3-witte lijm (PVAc)
- Waterdicht volgens DIN EN 204 D3
- Open tijd ca. 8 minuten, perstijd 10–15 min. bij plankvoegen
- Droogt transparant op, geen vlekvorming
- Oplosmiddelvrij, reukarm, vers afwasbaar met water
- Ideaal voor massief hout, spaanplaat, fineer, HPL/CPL op MDF
Soudal Pro 40P – D4-PU-lijm
- Waterdicht volgens DIN EN 204 D4 (keuringsrapport 50531721/1e, ift Rosenheim)
- Open tijd ca. 15 minuten, perstijd min. 3 uur
- Lijmt ook op vochtig hout, schuimt licht op en is daardoor spleetoverbruggend
- Ook op beton, steen en veel kunststoffen – niet op PE, PP, PTFE, piepschuim, siliconen, bitumen
- Kleur bruin, verwerking +5 °C tot +35 °C
Gedetailleerde vergelijking
| Kenmerk | Pro 30D (D3, PVAc) | Pro 40P (D4, PU) |
|---|---|---|
| Belastingsklasse DIN EN 204 | D3 | D4 |
| Basis | PVAc-dispersie, op waterbasis, oplosmiddelvrij | Polyurethaan, vochtuithardend |
| Kleur | wit, droogt transparant op | bruin |
| Open tijd | ca. 8 minuten | ca. 15 minuten |
| Perstijd | 10–15 min. (plankvoeg), 8–15 min. (montage) | minimaal 3 uur |
| Vochtig hout | nee – houtvochtgehalte optimaal 8–10 % | ja, vocht versnelt zelfs de uitharding |
| Spleetoverbrugging | nee, nauwsluitende pasvorm nodig | ja, door licht opschuimen |
| Verwerkingstemperatuur | optimaal 18–20 °C, 60–70 % rel. luchtvochtigheid | +5 °C tot +35 °C |
| Viscositeit / dichtheid | 8.000–15.000 mPa·s, ca. 1,10 g/ml | ongevuld, ca. 1,1 g/ml |
| Reiniging vers | met water | pistool-/schuimreiniger of aceton |
| Reiniging uitgehard | alleen mechanisch | alleen mechanisch |
| Houdbaarheid | ca. 10 maanden, koel en droog | ca. 12 maanden, ongeopend koel en droog |
| Verpakking in de shop | 750 g fles, 5 kg | 750 ml fles, 5 kg |
Advies per toepassing
Meubels, kasten, interieurbouw
Droge binnenruimte, schone pasvorm, zichtbare voegen: D3-witte lijm. De korte perstijd van ongeveer 15 minuten maakt meerdere verlijmingen per dag mogelijk, en de transparant opdrogende naad valt op licht hout niet op.
Keuken en badkamer
Spatwater en hoge luchtvochtigheid, maar geen weersinvloeden: D3 volstaat. Precies hiervoor is de klasse gemaakt – eenvoudige D2-witte lijmen uit de bouwmarkt zijn hier te zwak.
Ramen, voordeuren, dakspanten
Permanente weersinvloeden en dragende functie: D4-PU-lijm, geen discussie. Bij ramen en buitendeuren is D4 de standaard, die ook keuringsinstituten hanteren.
Vers geleverd, vochtig hout
Als het houtvochtgehalte duidelijk boven 10 % ligt, faalt de witte lijm – die heeft waterafgifte aan het hout nodig om af te binden. Grijp dan naar de PU-lijm, die vocht voor het uitharden zelfs nodig heeft.
Zichtbare voeg op licht hout, maar D4 vereist
Bruine PU-lijm zou opvallen: neem de transparante Purocol Express (D4, transparant) met 5 minuten open tijd en 60 minuten perstijd.
Doorlooptijd in het bedrijf is krap
De Pro 45P is de snel uithardende D4-variant: slechts 5 minuten open tijd, daarvoor na 30 minuten persen bij 1–2 kg/cm² al uitgehard, afschuifsterkte vanaf 10 N/mm².
Drie fouten die in de praktijk echt duur uitpakken
- D4 als universele oplossing nemen. PU-lijm schuimt op. Bij netjes gevoegde meubeldelen kwelt hij uit de voeg en moet mechanisch worden weggestoken – op gebeitst of geolied hout geeft dat zichtbare plekken. Waar D3 volstaat, is D3 ook het betere resultaat.
- De perstijd onderschrijden. Drie uur perdruk bij de Pro 40P is geen richtwaarde, maar de voorwaarde voor de opgegeven sterkte. Wie na 30 minuten losmaakt, krijgt een naad die pas na maanden opengaat.
- Bij te lage temperatuur verlijmen. Onder +5 °C hardt de PU-lijm niet goed uit; de witte lijm wil 18–20 °C. In de onverwarmde werkplaats in de winter is dat de meest voorkomende reden voor naden die niet houden.
Is er toch iets misgegaan: in onze handleiding voor het losmaken van houtlijm staat hoe u een verlijmde verbinding weer loskrijgt zonder het bouwdeel te beschadigen.
En als hout op een ander materiaal moet?
Houtlijm – of het nu D3 of D4 is – is bedoeld voor hout op hout en hardt star uit. Zodra u hout met metaal, glas, tegels of kunststof verbindt, werken de materialen verschillend sterk en scheurt de starre naad. Neem daarvoor een elastische lijm en kit: zie onze gids over MS-polymeer als lijm en kit. Waar siliconen als lijm deugen en waar niet, staat in de gids Siliconen lijmen.
Alle lijmen uit deze vergelijking vindt u in de categorie Houtlijmen & parketlijmen. Voor eenvoudige reparaties in de droge binnenruimte volstaat ook de klassieke Ponal Classic witte lijm.
Veelgestelde vragen
Is D4 altijd beter dan D3?
Nee. D4 is waterdichter, maar niet automatisch de betere keuze. PU-lijmen zijn bruin, schuimen op en vragen met minimaal drie uur aanzienlijk langer perdruk. In de droge meubelbouw is een D3-witte lijm schoner, sneller en voordeliger.
Volstaat D3 in de badkamer?
Ja, mits het bouwdeel niet permanent in water staat. D3 is gedefinieerd voor regelmatige kortstondige waterinwerking en hoge luchtvochtigheid – dus precies voor badkamer en keuken. Voor bouwdelen in het spatwatergebied van een douche of in de open lucht neemt u D4.
Kan ik houtlijm buiten gebruiken?
D4 ja, dat is de klasse voor weersbelasting. D3 alleen als de verbinding permanent door verf, overkapping of constructie tegen water beschermd blijft.
Hoe lang moet ik persen?
Bij de D3-witte lijm Pro 30D 10–15 minuten bij plankvoegen en 8–15 minuten bij montageverlijmingen. Bij de D4-PU-lijm Pro 40P minimaal 3 uur, bij de snel uithardende Pro 45P minimaal 30 minuten met 1–2 kg/cm². De verbinding is pas na volledige uitharding volledig belastbaar.
Waarom wordt PU-lijm bij het uitharden dikker?
Hij hardt uit met lucht- en houtvocht en schuimt daarbij licht op. Dat is de bedoeling: zo vult hij kleine spleten waarin een witte lijm geen contact meer zou hebben. Het uitgeschuimde materiaal wordt na het uitharden met de steekbeitel verwijderd.
Hoe krijg ik verse lijm er weer af?
Verse D3-witte lijm met water, verse PU-lijm met pistool-/schuimreiniger of aceton. Uitgehard helpt bij beide alleen nog mechanisch verwijderen.
Bent u onzeker welke klasse uw bouwdeel nodig heeft? Bel ons: Baustoffheld, Lindenstrasse 56, 47623 Kevelaer, telefoon +49 (0) 2831 - 916 77 03.
Houtlijmen vergeleken
Inhoud: 0,75 kilogram (€ 9,99 / 1 kilogram)
Inhoud: 0,75 liter (€ 14,60 / 1 liter)
Inhoud: 0,75 kilogram (€ 17,27 / 1 kilogram)
Inhoud: 0,335 kilogram (€ 31,31 / 1 kilogram)
4 varianten
Inhoud: 0,06 kilogram (€ 66,50 / 1 kilogram)
Meer adviesartikelen over dit onderwerp
Alle adviesartikelen over „Lijmen en montage“
Basiskennis
Advies: PTFE-spray en teflonspray goed gebruiken
Waarvoor PTFE-droogsmering deugt, hoe u het aanbrengt en wanneer olie beter is
Basiskennis
Advies: siliconen als lijm – wat houdt en wat niet
Wanneer siliconen als lijm volstaat, waarop het houdt en wanneer een hybridelijm beter is
Handleiding
Advies: spiegel plakken – de handleiding die de spiegel niet ruïneert
Spiegels met spiegellijm en primer zo plakken dat de coating heel blijft